اجرای پوشش های محافظتی، به ویژه رنگ پلی اورتان، یکی از حساس ترین مراحل در پروژه های صنعتی و ساختمانی است. پلی اورتان به دلیل مقاومت فوق العاده در برابر اشعه یو وی (UV)، ثبات رنگ و براقیت، و مقاومت شیمیایی بالا، انتخاب اول بسیاری از متخصصان است. اما یک واقعیت تلخ در صنعت رنگ وجود دارد: حتی با کیفیت ترین رنگ پلی اورتان تولید شده در آزمایشگاه های پیشرفته نیک سارنگ، اگر روی سطحی که به درستی آماده سازی نشده اجرا شود، شکست خواهد خورد.
آماده سازی سطح (Surface Preparation) بیش از ۷۰ درصد در ماندگاری و عملکرد نهایی پوشش نقش دارد. اما سوال اصلی این است: از کجا بفهمیم که سطح ما دقیقا در همان لحظه طلایی برای پذیرش لایه پلی اورتان قرار دارد؟ در ادامه این مقاله، چک لیست جامع و تخصصی برای تشخیص آمادگی سطح را بررسی می کنیم.
1. تست رطوبت؛ دشمن شماره یک پلی اورتان
پلی اورتان ها به شدت به رطوبت حساس هستند. وجود آب یا حتی رطوبت پنهان در خلل و فرج سطح (به خصوص بتن) می تواند باعث ایجاد حباب (Blistering)، سوزنی شدن سطح (Pinholing) و کاهش چسبندگی شود.
- در سطوح بتنی: حداقل ۲۸ روز از زمان بتن ریزی باید گذشته باشد. برای اطمینان، می توان از دستگاه رطوبت سنج استفاده کرد که باید عددی زیر ۴ یا ۵ درصد را نشان دهد. یک روش ساده تر، چسباندن یک پلاستیک شفاف یک متری روی سطح با چسب نواری به مدت ۲۴ ساعت است. اگر زیر پلاستیک قطرات آب جمع شد یا رنگ بتن تیره شد، یعنی سطح هنوز آماده نیست.
- در سطوح فلزی: رطوبت نباید به صورت قطرات شبنم روی سطح باشد. نقطه شبنم (Dew Point) را چک کنید؛ دمای سطح باید حداقل ۳ درجه سانتی گراد بالاتر از نقطه شبنم محیط باشد.
2. بررسی تمیزی و حذف آلاینده های نامرئی
سطح آماده، سطحی است که هیچ لایه ای بین رنگ و زیرآیند قرار نداشته باشد. روغن، گریس، گرد و غبار و نمک های محلول، پیوند شیمیایی پلی اورتان با سطح را مختل می کنند.
- تست دستمال سفید: یک پارچه سفید و بدون پرز را روی سطح بکشید. اگر پارچه سیاه یا خاکی شد، سطح نیاز به شستشو با فشار آب یا حلال دارد.
- تست قطره آب: چند قطره آب روی سطح بریزید. اگر آب سریع جذب شد یا پهن شد، سطح تمیز است. اگر آب به صورت قطره ای (مانند روی پر قو) باقی ماند، یعنی چربی یا سیلیکون روی سطح وجود دارد که باید با چربی زداهای صنعتی پاک شود.
3. پروفیل سطح و زبری (Surface Profile)
پلی اورتان برای چسبندگی مکانیکی نیاز به “دندانه” یا همان زبری مناسب دارد. سطحی که بیش از حد صیقلی باشد (مثل بتن ماله پروانه ای یا ورق فلزی نو)، اجازه نمی دهد رنگ به خوبی به آن پنجه بزند.
- در فلزات: با استفاده از سندبلاست یا ابزارهای مکانیکی، باید به درجه زبری مشخص شده در دیتاشیت محصول رسید (معمولا Sa 2.5).
- در بتن: سطح باید حسی شبیه به سنباده نرم داشته باشد. اگر سطح بتن خیلی صاف است، باید با روش های ساب زدن یا اسیدشویی، تخلخل ایجاد کرد.
4. تست چسبندگی لایه های زیرین (در صورت بازسازی)
بسیاری از اوقات پلی اورتان به عنوان لایه نهایی روی آستری (پرایمر) یا رنگ قدیمی اجرا می شود. اگر لایه قبلی ضعیف باشد، پلی اورتان با تمام قدرت خود آن را از روی سطح بلند می کند.
- تست خراش (Cross-Hatch Test): با یک کاتر، یک شبکه شطرنجی کوچک روی لایه قبلی ایجاد کنید و با چسب مخصوص تست، آن را بکشید. اگر مربع ها جدا شدند، یعنی لایه زیرین سست است و باید کاملا برداشته شود.
5. انسجام ساختاری سطح
سطح آماده باید مستحکم باشد. در بتن، وجود “شیره بتن” (Laitance) یا بخش های پوک، باعث می شود رنگ به همراه لایه ای از بتن جدا شود. با یک چکش کوچک یا پیچ گوشتی به بخش های مختلف ضربه بزنید. صدای طبل گونه یا خرد شدن سطح نشان دهنده عدم آمادگی است. تمام ترک ها و درزها باید پیش از اجرا با ماستیک اپوکسی نیک سارنگ پر و همسطح شوند.
جمع بندی: چک لیست نهایی قبل از باز کردن درب رنگ
اگر می خواهید بدانید سطح شما آماده است یا خیر، این پنج سوال را از خود بپرسید:
- آیا دمای محیط و سطح با شرایط استاندارد (معمولا بین ۱۰ تا ۳۵ درجه) مطابقت دارد؟
- آیا تست رطوبت با موفقیت پاس شده است؟
- آیا گرد و غبار حاصل از ساب زدن به طور کامل با مکنده صنعتی جمع آوری شده است؟
- آیا لایه های زیرین (مثل پرایمر اپوکسی) به زمان “اعمال لایه بعدی” (Overcoating Time) رسیده اند؟
- آیا تمام نقاط کور و گوشه ها که دسترسی سختی دارند، آماده سازی شده اند؟
ما در نیک سارنگ معتقدیم که دانش فنی، مکمل کیفیت محصول است. پلی اورتان های تولیدی ما با بهره گیری از نوآوری و استانداردهای روز دنیا طراحی شده اند تا در صورت آماده سازی صحیح سطح، عمری طولانی و ظاهری بی نقص را برای پروژه های شما تضمین کنند. اگر در تشخیص آمادگی سطح پروژه خود تردید دارید، کارشناسان فنی ما آماده ارائه مشاوره های تخصصی و میدانی به شما هستند.
نیک سارنگ
شرکت پوشش های صنعتی نیک سارنگ، ارائه دهنده راهکارهای تخصصی در زمینه رنگ های صنعتی، ساختمانی و ترافیکی است. ما در نیک سارنگ تنها تولید کننده نیستیم، بلکه شریک شما در چالش برانگیزترین پروژه های پوششی هستیم تا با تکیه بر دانش فنی و نوآوری، بهترین نتیجه را رقم بزنید. برای دریافت مشاوره فنی و خرید محصولات، با ما در ارتباط باشید.